Âh kavramı klasik Türk şiirinde geniş bir kullanıma sahiptir. 16. yüzyılın önemli isimlerinden Emrî, divanında âh kelimesine sıkça yer vermiştir. Bu çalışmada, Emrî’nin bu kelimeyi divanında nasıl ele alındığını incelenerek örneklendirilmiştir. Emrî, âhı bir nida olarak şiirlerinde acı, inleme, özlem gibi olumsuz hislerin yanında beğenme ve destekleme gibi olumlu hisleri de ifade edecek şekilde kullanmıştır. Emrî, âhı beddua anlamında kullandığında bu sözün gücüne dikkat çekmiştir. Mazlum âşığın bedduasıyla gök delinebilir, devletler yıkılabilir. Şâir, âhı yakıcılığıyla ateşe benzetmiştir. Âhın dumanı, göğe yükselen serviye, geceye ve çevgân sopasına benzetilmiştir. Emrî, gökyüzüyle âh arasında bağlantılar kurarak gök cisimlerini ve hava olaylarını âhına bağlamıştır. Klasik Türk şiirinde şâir, kendisini acı çeken bir âşık tipi olarak görmektedir. Şiar, dert ülkesinin padişahıdır. Bir padişahın sahip olması gereken her şeyi âh, âşığa sağlamaktadır. Âşığın sarayı, tacı, çadırı, askeri, silahı ve ulağı âhtır. Âh ve güzellik arasında ilişki kuran Emrî, sevgilinin siyah renkli olan güzellik ögelerini âhın dumanına benzetmiştir. Yaşadığı dönemin önemli muamma ustalarından biri olan Emrî, şiirlerinde âh kelimesiyle çeşitli harf oyunları yapmıştır. Ünlü aşk hikâyelerine şiirlerinde yer veren şâir, âh ile bu hikâyeleri birlikte anmıştır. Alışılmadık benzetmeler de yapan şâir âhı; zaman zaman zar, meyhane halkası, çapa, takı, zincir, giysi gibi objelere ve hutbe okuyan, büyü yapan, yas tutan veya güreşen bir kişiye benzetmiştir. Emrî, âhı tanımlarken halk kültürü ögelerine yer vermiştir. Bu çalışmada 16. Yüzyıl şairlerinden Emrî’nin Divanı’nda âhın nelere benzetildiği, âhın özellikleri ve hangi sebeplerle kullanıldığı tespit edilmesi amaçlanmıştır.
The concept of âh has a wide usage in classical Turkish poetry. Emrî, one of the important names of the 16th century, frequently used the word âh in his divan. This study examines and exemplifies how Emrî handled this word in his divan. Emrî used the word âh as a cry in his poems to express positive feelings such as admiration and support as well as negative feelings such as pain, moaning, and longing. When Emrî uses âh as a curse, he draws attention to the power of this word. With the curse of the oppressed lover, the sky can be pierced and states can be destroyed. The poet likens âh to fire with its burning power. The smoke of 'âh is likened to a cypress rising to the sky, to the night, and to a agitating stick. Emrî establishes connections between the sky and âh and links celestial bodies and weather events to âh. In classical Turkish poetry, the poet sees himself as a suffering lover. Shi'ar is the sultan of the land of sorrow. Everything that a sultan should have is provided to the lover by âh. The lover's palace, crown, tent, soldier, weapon and messenger is âh. Emrî, who establishes a relationship between âh and beauty, likens the black-colored beauty elements of the lover to the smoke of âh. Emrî, who was one of the important enigma masters of his time, made various letter games with the word âh in his poems. The poet, who included famous love stories in his poems, mentioned these stories together with âh. The poet, who also makes unusual similes, sometimes likens âh to objects such as dice, tavern ring, anchor, jewelry, chain, clothing, and a person who recites a sermon, casts a spell, mourns or wrestles. Emrî includes elements of folk culture while defining âh. In this study, it is aimed to determine what âh is likened to in the Divan of Emrî, one of the 16th century poets, the characteristics of âh and the reasons for its use.